دی فای، اکوسیستم مالی غیرمتمرکز چه چالش‌های کلیدی را پیش روی خود می‌بیند؟

دی فای (Defi) یا سیستم مالی غیرمتمرکز (Decentralized finance) هنوز در ابتدای راه است. این صنعت جوان و جاه طلب امیدوار است که جایگزین سیستم‌های قدیمی شود. با این شرایط دی فای باید بر برخی از موانع کلیدی غلبه کند. این چالش ها شامل دستیابی به یک تجربه کاربری یکپارچه و استانداردهای ایمنی در صنعت است.

دی فای، اکوسیستم مالی غیرمتمرکز چه چالش‌های کلیدی را پیش روی خود می‌بیند؟

دیفای، اکوسیستم مالی غیرمتمرکز چه چالش‌های کلیدی را پیش روی خود می‌بیند؟
دیفای، اکوسیستم مالی غیرمتمرکز چه چالش‌های کلیدی را پیش روی خود می‌بیند؟

اکوسیستم مالی غیرمتمرکز دیفای چیست؟

اکوسیستم مالی غیرمتمرکز، یا به طور خلاصه دی فای، اصطلاحی کلی برای مجموعه‌ای از فن آوری ها و محصولات جدید است. این فن آوری ها و محصولات در قالب دپ ها به دنبال ارائه روش‌های ابتکاری به افراد برای مدیریت مالی خود بدون کنترل مرکزی بانکی یا موسسه‌ای هستند.

اپلیکیشن های غیرمتمرکز، که اغلب دپ (DApp) نامیده می‌شوند، بر روی بلاکچین های موجود مانند بیت کوین، EOS یا اتریوم ساخته می‌شوند. آن‌ها معمولاً از فناوری قرارداد هوشمند استفاده می‌کنند که به کاربران اجازه می‌دهد کنترل کاملی بر امور مالی خود داشته باشند. دپ ها می‌توانند مواردی مانند پس انداز، سرمایه گذاری و پرداخت های شخصی را کنترل کنند. علاوه بر این مواردی مانند وام، بیمه، معاملات مارجین، بازارهای پیش بینی و تقریباً هر چیزی را که سیستم مالی قدیمی ارائه می‌دهد بدون حضور شخص ثالث به دنیای بلاکچین وارد کنند.

ابزارهای دی فای به کاربران امکان استفاده از خدماتی را می‌دهد که قبلاً در انحصار بانک‌ها و مؤسسات متمرکز بود. این سیستم به گونه‌ای طراحی شده است که کل فرآیند را کارآمدتر، ایمن‌تر و کاملاً شفاف‌تر می‌کند. این‌ها ویژگی‌هایی است که راه حل‌های سنتی فین تک هنوز برای اجرای آنها ناکارآمد هستند. همانطور که گفته شد، هنوز چالش‌هایی وجود دارد که از تحقق کامل این چشم انداز جلوگیری می‌کند.



چه کسانی بازار دی فای را تشکیل می‌دهد؟

بازار دی فای از بازیگران و زیرمجموعه‌های مختلفی تشکیل شده است که برخی از آنها در امور مالی سنتی وجود ندارند. در حالی که اکثریت شرکت کنندگان شامل کسانی هستند که برای خدمات وام به این حوزه وارد شده‌اند. به این ترتیب که وام دهندگان می‌توانند به طور خرد و از هرجایی نقدینگی را برای کسانی که به دنبال دریافت وام هستند تأمین کنند. البته این دارایی‌ها و بازارهای وام دهی دامنه گسترده‌ای شامل بازارهای نظیر به نظیر، سهم گذاری دارایی های دنیای واقعی مانند املاک و مستغلات و هنر، بازارهای پیش بینی، سهام و وثیقه، پس اندازهای جایگزین با مکانیزم سود و حتی بیمه را در بر می‌گیرند.

خدمات وام در اکوسیستم مالی غیرمتمرکز

امروزه یکی از محبوب‌ترین موارد استفاده در دی فای، اعطا و دریافت وام است. وام دهنده‌ها عموماً بازیکنانی هستند که مقدار قابل توجهی دارایی را در اختیار دارند و به دنبال روش‌هایی برای کسب سود از دارایی‌های خود هستند. این سود فراتر از افزایش ارزش دارایی در بازار است. با تأمین نقدینگی یک دارایی، وام دهندگان بلندمدت معمولاً وقتی از یک بستر ویژه وام استفاده می‌کنند، پاداش می‌گیرند. این یعنی هرکسی در هر جایی با هر میزان دارایی می‌تواند مثل یک بانک یا موسسه مالی از سود دارایی خود بهره مند شود.

وام گیرندگان نیز می‌توانند بدون نگرانی و الزامات قانونی بانک‌ها و مؤسسات از دارایی‌های دیجیتال برای پیشبرد کسب و کار خود بهر ببرند. برای اولین بار، با وام گرفتن یک دارایی، کاربران می‌توانند از دارایی ها  در صرافی‌هایی که از معاملات مارجین را پشتیبانی نمی‌کنند، شورت بگیرند. به عنوان مثال تریدری را در نظر بگیرید که پیش بینی می‌کند قیمت بیت کوین کاهش پیدا خواهد کرد. این تریدر یک بیت کوین را به قیمت 16000 دلار وام می‌گیرد و می‌فروشد. سپس منتظر کاهش قیمت آن تا 14000 دلار می‌شود و دوباره آن را می‌خرد و وام خود را تسویه می‌کند. این تریدر طی چند ساعت 2000 دلار در آمد کسب کرده است. وام دهنده نیز بدون از دست دادن بیت کوین خود سود کرده است.

علاوه بر این، سیستم عامل‌های دی فای می‌توانند دسترسی سریع به توکن هایی را فراهم کنند که ممکن است وام گیرنده تمایل به نگه داشتن آن نداشته باشد. این توکن ها برای یک کار خاص، مانند شرکت در رأی گیری در یک شبکه استفاده می شوند. حتی “وام‌های فلاش” نیز در دسترس است. وام‌های فلش ابزارهای مالی‌ای هستند که کاربران را قادر می‌سازد در یک معامله فوری درخواست وام کنند.

صرافی های غیرمتمرکز

صرافی‌های غیرمتمرکز نیز به دلیل قابلیت بازار سازی خودکار و مبادله نظیر به نظیر محبوبیت یافته‌اند. تنها “واسطه” یک قرارداد هوشمند است که در روند تبادل دخالتی نمی‌کند. وجوه در اختیار کامل کاربر است. به این ترتیب وجوه از مسائلی که باعث شده صرافی‌های متمرکز ده ها میلیون دلار ارز دیجیتال را به دلیل هک یا سومدیریت از دست بدهند در امان می مانند.

استخرهای نقدینگی یکی دیگر از امکانات دی فای هستند و اغلب به صرافی‌های غیرمتمرکز متصل می‌شوند. برخی از سیستم عامل‌های تبادل غیرمتمرکز یا DEX، مانند بانکور نتورک (Bancor Network) و یونی سوآپ (Uniswap)، کاربران را به ایجاد و تأمین بودجه نقدینگی مورد نیاز برای تسهیل معاملات جفت‌های مختلف تشویق می‌کنند. اگر توکن دارید و می‌خواهید آن را با دیگری عوض کنید، می‌توانید برای آن توکن استخر نقدینگی ایجاد کنید تا دیگران بتوانند با آن معامله کنند. این روند باز مفهوم و روند ثبت نام در صرافی های متمرکز را تضعیف می‌کند. این بدین معناست که هر ارز دیجیتالی را می‌توان به راحتی در این صرافی‌ها مبادله کرد. دیگر انتظار برای لیست شدن دارایی در صرافی وجود ندارد. هر کس هر توکنی را می‌تواند به صورت نظیر به نظیر معامله و البته سود حاصل از سرمایه خود را کسب کند. شما با تأمین نقدینگی در صرافی‌های متمرکز هیچ سودی کسب نمی‌کنید.

هر دو DEX و استخرهای نقدینگی از ابتدای ایجاد دی فای تا تابستان امسال بیشترین رشد را داشته‌اند.



برخی از خطرات ذاتی در اکوسیستم مالی غیرمتمرکز چیست؟

برخی از برجسته‌ترین خطرات موجود در زمینه نوپای دی فای ناشی از مسائل مربوط به قراردادهای هوشمند است. خطای کاربران، نوسانات بازار، کمبود بیمه وام‌ها و احتمال بالقوه خرابی سازوکار قیمت نیز از موارد دیگر است.

مشکلات قراردادهای هوشمند

جنبش دی فای با وجود مزیت‌های زیاد تئوری، هنوز در ابتدای راه است. این بدان معناست که برخی از مزایای بزرگ استفاده از این سیستم عامل‌ها نیز با خطرات نسبتاً زیادی همراه است. یکی از منابع عمده مشکلات، آسیب پذیری قرارداد هوشمند است. علیرغم اهداف برنامه ریزی شده آن، اگر قراردادی با نقص در کد آن در اکوسیستم منتشر شود، می‌تواند منجر به از دست رفتن بودجه شود.

این اتفاق در گذشته رخ داده است. نمونه واضح آن هک بزرگ شبکه اتریوم است که منجر به یک هارد فورک در این شبکه شد. اگرچه این شبکه با ممیزی‌ها و بررسی‌های همگانی تبدیل به بلاکچین اصلی شده است، اما هیچ تضمینی وجود ندارد که دوباره تکرار شود. یک مثال نزدیکتر نیز حمله به پروتکل bZx است. جایی که یک هکر توانست از نکات ظریف در نحوه عملکرد “وام‌های فلاش” برای سرقت هزاران دلار اتر استفاده کند. اتفاقاتی از این قبیل معمولاً منجر به راه حل‌های به روز شده برای مشکلات اساسی می‌شوند. با این حال زمانی که برای آزمون خطا سپری می‌شود فرصت مناسبی برای استفاده از این شکاف‌های امنیتی است.

این آسیب پذیری قرارداد هوشمند را می‌توان از نزدیک با مشکل مشترک دیگری که در حال حاضر دی فای را درگیر می‌کند مرتبط کرد: خطای کاربران. حتی اگر توسعه دهندگان کد آسیب ناپذیری ایجاد کنند، نمی‌توانند روش‌های تعامل کاربران با برنامه‌های خود را پیش بینی نمایند. میلیون‌ها دلار به دلیل ارسال وجوه کاربران به آدرس اشتباه، مانند آدرس بلاکچین قرارداد هوشمند دپ، از دست رفته است. این مشکلی است که اغلب می‌تواند با استانداردهای توکن جدیدی مانند ERC-777 اصلاح شود. این استاندارد توکن می‌تواند معاملات اشتباه را شناسایی و مسدود کند، اگرچه هزینه‌های معامله را افزایش می‌دهد.

قانون گذاری

وجه دیگری که بسیاری از کاربران در نظر نمی‌گیرند، هم حاکمیت داخلی یک دارایی و هم مقررات خارجی آن است. اساساً، همیشه این احتمال وجود دارد کاربرانی که در پروژه معین حضور دارند بتوانند نحوه عملکرد آن را تغییر دهند. گاهی اوقات این کار بدون هیچ هشداری رخ می دهد. بعلاوه، دولت‌های محلی می‌توانند مقررات جدیدی در مورد ارزها و پروتکل‌های خاص دی فای وضع کنند. این باعث می‌شود ناگهان مقدار زیادی از این ارزها از رده خارج شوند.

مشکل عمده دیگر نبود بیمه در این گونه پروتکل‌هاست. در اینجا کاربران و کیف پول هاشان نقش بانک را بازی می‌کنند و هیچ کسی مسئول صیانت از دارایی‌ها نیست به همین دلیل اگر اتفاقی برای این دارایی‌ها بیفتد نمی‌توان به هیچ طریقی آن‌ها را بازیابی کرد.



چه مشکلات دیگری مانع از پذیرش دیفای می‌شود؟

حتی فراتر از خطرات موجود، برخی از مسائل همچنان پابرجا هستند. این مسائل اغلب تجربه کاربران این سیستم عامل‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهند. این موارد شامل وثیقه بیش از حد، تمرکز، نقدینگی کم و قابلیت همکاری بسیار اندک بین بلاکچین های مختلف است.

عدم تحقق تمرکززدایی

مسئله مشترک دیگر در صنعت دیفای این است که گاهی اوقات “اکوسیستم مالی غیرمتمرکز” آنطور که باید غیرمتمرکز نیست. غیر معمول نیست که پروژه‌های جدید درجه بالایی از کنترل را به توسعه دهندگان می‌دهند، تا آنها بتوانند شبکه را توسعه دهند. این باعث می‌شود در صورت بروز مشکل در سریعترین زمان ممکن به آن‌ها پاسخ دهند و آنها را برطرف کنند. گرچه این منطقی است، اما می‌تواند به وضعیتی منجر شود که یک دپ که قرار است غیرمتمرکز شود، هنوز در واقع به طریقی متمرکز است. این امر حتی اگر تیم این محصول قابل اعتماد باشد، می‌تواند خطرناک باشد. تمرکز زمینه را برای سو استفاده از وجوه سرمایه گذاران باز می‌کند.

به منظور ایجاد تعادل بین این موضوعات، پروژه‌ها معمولاً رویکرد “عدم تمرکز تدریجی” را انتخاب می‌کنند. در این رویکرد، محصول در اصل تحت کنترل تیم اصلی توسعه است. با این حال حاکمیت آن به گونه‌ای طراحی شده است که با گذشت زمان برای جامعه “آزاد” می‌شود. در نهایت این پلتفرم‌ها تبدیل به یک شبکه واقعاً خودران می‌شوند.

وثیقه بیش از حد

در مورد اعطا و دریافت وام، یکی از بزرگترین مشکلات امروز وثیقه بیش از حد است. با توجه به بی ثباتی در بازار هیچ تضمینی برای اعطای وام وجود ندارد. بنابراین وام دهندگان می‌خواهند وثیقه بالاتر ی در ازای وام‌های خود تهیه کنند. این منجر به وضعیتی می‌شود که بسیاری از وام دهندگان در واقع با وام گیرنده کار نخواهند کرد، مگر اینکه بتوانند به طور مؤثر جلوی مقدار قابل توجهی دارایی را بگیرند، که عملکرد اساسی وام را تضعیف می‌کند. بنابراین یکی از کاربردهای اصلی دی فای، یعنی بانکداری غیر متمرکز برآورده نمی‌شود. این امر همچنین باعث کاهش چشمگیر سود حاصل از معاملات با لورج و دلسرد شدن وام گیرندگان نیز می‌شود.

نقدینگی کم

مشکلات دیگری که باعث کندی یا تنگ شدن سیستم‌های فعلی دیفای می‌شوند، به نقدینگی کم و مشکل در جابجایی بین بلاکچین ها مربوط است. با مبادله بسیاری از ارزهای متنوع، بعضی اوقات تعداد معامله گران موجود برای یکپارچه سازی دارایی‌ها کافی نیست. این بدان معنی است که برای استفاده از بعضی دارایی‌ها در بلاکچین های مختلف مشکل به وجود بیاید. در حال حاضر شما باید برای استفاده از بیت کوین روی پروتکل‌های اتریوم آن را از طریق شرکت‌های متمرکز تبدیل نمایید. این نقص بزرگی است که در صورت حل نشدن می‌تواند ضربه بزرگی به کل اکوسیستم مالی غیرمتمرکز بزند.



آینده دی فای چگونه خواهد بود؟

در حال حاضر طیف گسترده‌ای از راه حل‌ها برای حل این مسائل در حال توسعه است. به مرور زمان، افزایش حجم، بهتر شدن کدها و اشکال جدید از قابلیت همکاری باعث جذابیت فزاینده دی فای برای دنیای مالی کنونی و شهروندان عادی شود.

تمام خطرات و مشکلات ذکر شده به روش‌های مختلفی در اکوسیستم مالی غیرمتمرکز در حال بهبود است. برخی از آنها ممکن است به مرور زمان حل شوند. مشکلات مربوط به قراردادهای هوشمند و همچنین خطاهای کاربر با استفاده متفکرانه از حسابرسی و تعهدات منبع باز و رویکرد مشارکتی و حمایتی برای ایجاد راه حل‌های جدید، کمتر اتفاق خواهد افتاد. دولت‌ها قانونگذاری این دارایی‌ها را شروع می‌کنند. این امر، چارچوب روشنی برای سرمایه گذاران فراهم خواهد کرد. با این قوانین سرمایه گذاران با در نظر گرفتن پارامترهای قانونی قابل پیش بینی می توانند در این حوزه فعالیت کنند.

یک بازار با نقدینگی بالا از کاربران با رشد سریع پشتیبانی می‌کند. این کار روش‌های بدون اصطکاک و لذت بخشی را برای بازیکنان فراهم می‌کند تا ارزش را از طریق بلاکچین های مختلف و DApp های آن‌ها انتقال دهند.

به همین منظور، چندین فناوری جدید با در نظر گرفتن همین اهداف در حال توسعه هستند. به عنوان مثال، به منظور ارتقا ظرفیت شبکه اتریوم، توسعه دهندگان در حال برنامه ریزی برای معرفی اتریوم 2.0 در آینده نزدیک هستند. با معرفی این زیرساخت ارتقا یافته، نه تنها در سرعت معاملات، بلکه در ظرفیت نیز می‌توان به دستاوردهای قابل توجهی دست یافت.

5/5 (1 نظر)

درباره ی رضا باغانی

علاقمند به حوزه ارزهای دیجیتال - نویسنده و همکار بیت پارس

مطلب پیشنهادی

7 نکته مهم در مورد سرمایه گذاری در سیستم مالی غیرمتمرکز (دیفای)

7 نکته مهم در مورد سرمایه گذاری در سیستم مالی غیرمتمرکز (دیفای)

در روزهای اخیر سیستم مالی غیرمتمرکز (DeFi) توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *