منو
بیت پارس  »  آموزش  »  دانشنامه ارزهای دیجیتال  »  وام فلش Flash Loans در دیفای چیست و چه فایده ای دارد؟
وام‌های فلش Flash Loans در امور مالی غیمتمرکز چیست و چه فایده ای دارد؟

وام فلش Flash Loans در دیفای چیست و چه فایده ای دارد؟

امروزه با کمک دیفای شما می‌توانید بدون ارائه ضمانت و وثیقه، وام‌های فلش دریافت کنید. برای انجام این کار شما باید یک قرارداد هوشمند را فراخوانده و در عرض چند ثانیه وام بگیرید. اگر بتوانید با استفاده از وامی که دریافت می‌کنید درآمد بیشتری کسب کنید، می‌توانید اصل پول را برگردانده و در یک چشم بر هم زدن سود بسیار زیادی به جیب بزنید.

آنچه در این مقاله خواهیم آموخت:

  • وام فلش (Flash Loan) چیست؟
  • وام فلش چه فایده‌ای دارد؟
  • حملات وام‌های فوری
  • نمونه‌هایی از حملات وام‌های فلش
  • آیا وام‌های فوری خطرناک هستند؟

وام فلش (Flash Loan) چیست؟

در فضای ارزهای دیجیتال، تلاش زیادی برای بازآفرینی سیستم‌های مالی قدیمی با کمک بلاک چین‌ها شده‌است. اگرچه منتقدین ممکن است با این ایده مخالف باشند، اما نمی‌توان به طور کلی منکر زیرساخت‌های جالبی که در این زمینه ساخته شده‌اند، شد.

در واقع هدف اصلی دیفای یا امور مالی غیرمتمرکز، به وجود آوردن یک اکوسیستم مالی غیرمتمرکز، شفاف و بدون نیاز به تائید شخص ثالث در بستر شبکه‌های بلاک چین است. موج جدید فناوری‌های دیفای نوید داشتن امکانات بیشتری را می‌دهند. تا جایی که امروزه می‌توانید وام‌هایی با پشتوانه ارزهای دیجیتال دریافت کنید.

ما در این مقاله قصد داریم یک دسته خاص از وام‌ها به نام وام‌های فوری یا فلش لون‌ها (Flash Loan) را بررسی کنیم.

وام‌های عادی چگونه پرداخت می‌شوند؟

بیشتر ما نحوه‌ی کارکرد وام عادی را بلدیم. اما در اینجا نحوه‌ی کارکرد آنها را دوباره مرور می‌کنیم زیرا بعداً می‌خواهیم آن را با وام‌های فوری در فضای ارز دیجیتال مقایسه کنیم.

وام‌های بدون وثیقه

وام بدون وثیقه، وامی است که در آن نیازی به ارائه‌ی وثیقه برای دریافتش ندارید. به عبارت دیگر، دارایی‌ای وجود ندارد که شما به وام‌دهنده این اجازه را بدهید تا در صورت عدم بازپرداخت قسط‌های وام، آن دارایی را از شما بگیرد. مثلا فرض کنید که شما با اینکه پولی در حسابتان ندارید می‌خواهید یک زنجیر طلای 3000 دلاری بخرید.

شما با دوست خود صحبت می‌کنید و برای او توضیح می‌دهید که چقدر این زنجیر را دوست دارید. او نیز به واسطه‌ی اعتمادی که به شما دارد موافقت می‌کند که این پول را به شما قرض دهد.

اما وام‌های بدون وثیقه از موسسات مالی به نوعی به تأیید اعتبار شما نیاز دارند. آنها سابقه‌ی کار شما را بررسی می‌کنند تا توانایی بازپرداخت شما را بسنجند. اگر ببینند که شما چندین وام گرفته اید و آنها را به موقع پس داده‌اید، پول مورد نظر را با یک نرخ بهره‌ی تعیین شده به شما وام دهند.

وام‌های تضمینی

بعضی اوقات داشتن اعتبار کافی نیست. حتی اگر تمام وام‌های خود را به موقع بازپرداخت کرده باشید، صرفاً براساس اعتبار خود نمی‌توانید وام‌های کلان بگیرید. در این موارد، شما باید وثیقه بگذارید. در غیر این صورت پرداخت وام برای موسسه خطرناک خواهد بود. شما می‌توانید طلا و جواهر یا ملک را به صورت وثیقه در اختیار بانک قرار دهید تا در صورت عدم پرداخت به موقع آن از جانب شما، موسسه اصل پول خود را بردارد.

فرض کنید همین الان می‌خواهید یک ماشین 50 هزار دلاری بخرید. دوستتان به شما اعتماد دارد، اما نمی‌خواهد پول را به صورت وام بدون وثیقه به شما بدهد. درعوض، او از شما می‌خواهد مقداری وثیقه در اختیار او قرار دهید. اگر موفق به بازپرداخت وام یا پولی که از او گرفته‌اید نشوید، دوستتان می‌تواند وثیقه‌ی شما را توقیف کرده و آن را بفروشد تا پولش را به طریقی از شما پس بگیرد.



وام‌های فلش چگونه کار می‌کند؟

از آنجایی که برای دریاف وام فلش نیاز به وثیقه، چک اعتباری یا موارد مشابه دیگر نیست، ما این وام‌ها را وام‌های بدون وثیقه می‌نامیم. شما به سادگی از وام دهنده می‌پرسید که آیا می‌توانید معادل پنجاه هزار دلار وام بگیرید وآنها می‌گویند بله! بفرمایید! به همین راحتی!

کل فرایند دریافت و بازپرداخت وام‌های فلش باید در یک تراکنش انجام شود. یعنی شما در همان تراکنشی که وام را دریافت می‌کنید باید میزان وام دریافت شده بعلاوه‌ی کارمزد را بازپرداخت کنید.

نحوه ی پیاده سازی وام فلش

اگر کمی درباره اتریوم اطلاعات داشته باشید می‌دانید که این پلتفرم به مدد حضور قراردادهای هوشمند بسیار انعطاف پذیر است، به همین دلیل هم برخی اتریوم را پول قابل برنامه ریزی می‌نامند. مثلا در مورد وام سریع، می‌توان گفت که تراکنش شما از سه بخش تشکیل شده است: دریافت وام، انجام کاری سودمند با وام، بازپرداخت وام. این سه بخش در کنار هم می‌توانند یک تراکنش در یک قرارداد هوشمند باشند.

فناوری بلاک چین به پیاده‌سازی این قرارداد کمک می‌کند. درخواست وام شما به شبکه ارسال می‌شود و به طور موقت وجوه مورد نظر به شما وام داده می‌شود. شما می‌توانید در قسمت دوم تراکنش با وجه دریافت شده کاری انجام دهید. مثلا می‌توانید اتریومی که گرفته‌اید را در یک استخر نقدینگی قرار دهید.

هرکاری که می‌خواهید می‌توانید انجام دهید، به شرطی که این مبلغ در قسمت سه تراکنش برگشت داده شود. اگر این مبلغ به وام دهنده بازنگردد، شبکه تراکنش مربوطه را رد می‌کند. به این معنی که وام دهنده وجه خود را پس می‌گیرد. در واقع قرارداد بازپرداخت توسط کد اجرا می‌شود و به همین دلیل است که وام دهنده در ازای پرداخت وام از شما وثیقه نمی‌خواهد.



اما سوال اینجاست که دریافت این وام فلش چه فایده‌ای دارد؟

احتمالاً از خود می‌پرسید که اگر تمام این اتفاقات در یک تراکنش صورت می‌پذیرد، پس اصولا گرفتن یک وام‌های فلش چه سودی دارد؟

هدف از دریافت این نوع وام صرفا به دست آوردن سود است. درقسمت دوم تراکنشی که قبلاً توضیح داده شد، شما می‌توانید با وامی که گرفته اید کاری انجام می‌دهید. مثلا می‌توانید وام را در یک قرارداد هوشمند قرار داده، سود خود را دریافت کنید و در پایان معامله وام اولیه را به ارائه دهنده‌ی وام برگردانید. همانطور که می‌بینید، هدف از وام‌های فوری کسب سود است.

بدیهی است که در این مدت نمی‌توانید این پول را از بلاک چین خارج کنید، اما می‌توانید با استفاده از پروتکل‌های دیفای و با استفاده از وام خود، درآمد بیشتری کسب کنید. مثلا می‌توانید این پول را در معاملات آربیتراژ استفاده کنید. در معاملات آربیتراژ می‌توان از اختلاف قیمت یک ارز در پلتفرم‌های معاملاتی مختلف کسب سود کرد.

مثالی از کاربرد وام فلش

فرض کنید یک توکن در دکس (صرافی غیرمتمکز) A با قیمت 10 دلار معامله شود، اما در دکس B با قیمت 10.50 دلار معامله شود. با فرض اینکه کارمزد صفر باشد، می‌توان با خرید ده توکن از دکس A و فروش مجدد آن در دکس B پنج دلار سود کرد. حال فرض کنید که شما مقدار 100000 دلار از این توکن را از دکس A خریداری کرده و با موفقیت به مبلغ 105،000 دلار در دکس B فروخته باشید. در این معامله شما 5000 دلار سود کرده‌اید.

اگر از طریق پلتفرم‌هایی مانند آوی (Aave) وام‌های فلش دریافت کنید، می‌توانید از فرصت‌های آربیتراژ این چنینی در صرافی‌های غیرمتمرکز استفاده کنید. به عنوان مثال فرض کنید که:

  • 10 هزار دلار وام بگیرید
  • از این وام برای خرید توکن در دکس A استفاده کنید.
  • توکن خریداری شده را در دکس B بفروشید.
  • وام را به همراه کارمزد آن پس بدهید.
  • سود خوبی به دست بیاورید.

همه در یک تراکنش! البته در واقعیت به دلیل کارمزد معاملات، رقابت بالا و نرخ بهره، سود معاملات آربیتراژ بسیار ناچیز است.

حملات وام فلش

ارز دیجیتال و دیفای، یک زمینه‌ی کاملاً تجربی هستند و نقاط آسیب‌پذیری زیادی دارد که تنها به مرور زمان مشخص می‌شوند. نمونه‌ای از این آسیب پذیری‌ها هک دائو در سال 2017 بود. از آن زمان تا کنون پروتکل‌های زیاد دیگری نیز هدف حملات 51 درصد قرار گرفته‌اند. در سال 2020 نیز حمله کننده‌ها توانستند در دو حمله‌ی وام‌های فلش مجموعا مبلغ 1.000.000 به دست بیاورند. هر دوی این حملات الگوی مشابهی داشتند.

اولین حمله‌ی وام‌های فلش

دراین حمله وام گیرنده از پلتفرم dYdX مقداری اتریوم وام گرفت. سپس این وام را تقسیم کرده و آن را به دو سیستم وام دیگر ارسال کرد: کامپاند (Compound) و Fulcrum.

در Fulcrum (که بر اساس پروتکل bZx ساخته شده است) مهاجم از بخشی از وام برای شورت کردن اتریوم در مقابل WBTC استفاده کرد. در نتیجه Fulcrum مجبور به گرفتن WBTC شد. این اطلاعات به پروتکل دیفای دیگری به نام کایبر (Kyber) که سفارش‌های یونی سواپ (Uniswap) را انجام می‌داد منتقل شد. اما به دلیل نقدینگی کم یونی سواپ، قیمت WBTC به طور قابل توجهی افزایش یافت. به این معنی که Fulcrum برای خرید WBTC مجبور به پرداخت مبلغی بیش از حالت عادی شد.

در همان زمان، مهاجم با استفاده از بقیه وامی که از dYdX گرفته بود از کامپاند WBTC وام گرفت. در نتیجه قیمت WBTC پامپ شده و آنها WBTC وام گرفته شده را در Uniswap با سود مناسبی فروختند. سرانجام ، این گروه وامی که از dYdX گرفته بودند را بازپرداخت کرده و مبلغ بسیار زیادی اتریوم به جیب زدند.

به طورخلاصه، مهاجم با دستکاری بازار توانست پروتکل bZx را فریب دهد و ارزش WBTC را بسیار بیشتر از ارزش واقعی آن نشان دهد.

به نظر می‌رسد این گروه کار بسیار پیچیده‌ای انجام دادند. حتی پیگیری این مراحل نیز بسیار دشوار است. نکته‌ی اصلی این است که این مهاجمین از پنج پروتکل دیفای مختلف استفاده کرده‌اند تا بازار را دستکاری کنند و به طرزی باورنکردنی تمام این اتفاقات در زمانی اتفاق افتاد که وام اولیه تأیید شد.

دومین حمله‌ی وام‌های فلش

تنها چند روز بعد از حمله‌ی اول، bZx با حمله‌ی دیگری هدف گرفته شد. این بار مهاجم یک وام‌های فلش گرفت و بخشی از آن را به استیبل کوین (sUSD) تبدیل کرد.

قراردادهای هوشمند برخلاف اسمشان خیلی هم هوشمند نیستند. آنها قیمت استیبل کوین‌ها را نمی‌دانند. بنابراین وقتی مهاجم با استفاده از اتریومی که وام گرفته بود، سفارش عظیمی برای خرید sUSD قرار داد، قیمت sUSD در کایبر دو برابر شد.

یعنی bZx فکر کرد sUSD به جای یک دلار، دو دلار ارزش دارد. پس از آن از آنجا که قدرت خرید سکه‌ی 1 دلاری آنها 2 دلار شده بود، مهاجم دو برابر مقدار وام دریافتی، اتریوم به دست آورد و سرانجام وام اولیه را پرداخت کرده و با سود زیادی که به دست آورده بود فرار کرد.



آیا این وام‌های فلش خطرناک هستند؟

اکنون با بررسی حملات گذشته به سادگی می‌توان گفت که bZx برای به دست آوردن داده‌های خود باید از قیمت‌های متفاوت و منابع مختلف استفاده می‌کرد. اما واقعیت این است که انجام این نوع حملات بسیار ارزان بوده و به سرمایه‌گذاری زیادی از جانب حمله کنندگان نیاز ندارد و تا کنون هیچ عامل بازدارنده‌ای نتوانسته مانع این حملات شود.

پیش از این برای دستکاری بازار کریپتو مقدار عظیمی از ارزهای دیجیتال مورد نیاز بود. اما با کمک وام‌های فلش، هرکسی می‌تواند برای چند ثانیه نقش یک نهنگ را در این بازار ایفا کرده و بر روی قیمت ها تاثیر بگذارد.

خوشبختانه فضای کریپتو از دو حمله ی بالا چیزهای زیادی یاد گرفته است. البته اوراکل‌ها دارای نقاط ضعف زیادی هستند و برای خلاص شدن از این آسیب پذیری ‌ها کار زیادی نیاز دارند.

فراموش نکنید که علی رغم تمام این نقاط آسیب پذیر، با توجه به ریسک پایینی که این وام‌ها برای وام‌گیرندگان و وام‌دهندگان دارند، این شکل از وام‌دهی می‌تواند موارد استفاده‌ی جالب توجهی در آینده داشته باشد.

سخن نهایی

گرچه وام فلش جدیدا به فضای دیفای وارد شده‌اند، اما مطمئناً تأثیر ماندگاری در این بازار ایجاد کرده‌اند. مفهوم وام‌های بدون وثیقه که تنها با یک کد برنامه نویسی اجرا می‌شوند، دنیایی از امکانات را در یک سیستم مالی جدید ایجاد می‌کند.

موارد استفاده از این وام‌ها در حال حاضر نسبتاً محدود است، اما بدون شک وام فلش پایه و اساس برنامه‌های ابتکاری جدید در امور مالی غیرمتمرکز خواهند بود.

مطالب مرتبط
زبان برنامه نویسی سالیدیتی (Solidity) امکان برقراری قراردادهای هوشمند بر روی اتریوم
بهترین صرافی جایگزین بایننس
نابغه دیفای: با پسری 13 ساله آشنا شوید که سرمایه 7 میلیون دلاری را در اتریوم مدیریت می‌کند
فرستادن دیدگاه
ما را دنبال کنید
جدیدترین مقالات
نحوه کسب درآمد از اتوفارم: چگونه دارایی خود را به اتوفارم واریز و در این پروتکل سهامگذاری کنیم
افزایش قیمت توکن LUNA ترا در زمانیکه بقیه بازار در حال اصلاح هستند چه دلایلی دارد؟
امکان جهش بیت کوین به محدوده 50 تا 60 هزار دلار با توجه به معیارهای زنجیره ای وجود دارد
کیف پول‌های اسمارت چین بایننس: ولت‌هایی که برای استفاده از اسمارت چین مناسب هستند
تأثیر هاردفورک لندن بر قیمت اتریوم: EIP1559 و هالوینگ سه گانه چگونه ارزش اتریوم را بالا می‌برد؟
ویدیو کلیپ های آموزشی
یونی سواپ ورژن 3 فردا راه اندازی می‌شود؛ آیا این می‌تواند نقطه اوج جدیدی برای دیفای باشد
به روزرسانی یونی سواپ (Uniswap) در تاریخ 5 می 2021 به نسخه 3 انجام می شود
ویدیوی آموزشی پولکادات چیست
فیلم آموزش بایننس
ویدیوی آموزشی تتر Tether
ترید و سرمایه گذاری
نحوه کسب درآمد از اتوفارم: چگونه دارایی خود را به اتوفارم واریز و در این پروتکل سهامگذاری کنیم
سنتیمنت بازار ارز دیجیتال: احساسات در بازار رمزنگاری چه تاثیری دارد و چگونه می‌توان آن را شناسایی کرد؟
لیکوئید شدن (liquidation) به چه معناست؟ چگونه می‌توان از لیکوئید شدن جلوگیری کرد؟
پول توگدر (PoolTogether) چیست؟ پروتکل لاتری کریپتو بدون احتمال از دست دادن پول
صرافی بایننس